Soirbheachas Eabhra
Sgrìobh Ben-Yehuda faclair mòr Eabhra, agus tha sinn ga cleachdadh fhathast. Mar faodaidh sibh a’ faicinn bho’n càna “Budweiser” an-siud, tha Eabhra cànan beo gu builleach an laithean seo! Tha 7,000,000 duine a' bruidhinn Eabhra filente, agus tha tòrr duine eile is aithne beagan Eabhra a’ bruidhinn. Ann an Iosrael, is gach rud ann am beò ‘san Eabhra, bho pàipear-naidheachd gu teilebhisean gu sgoil is colaisde gu pàrlamaid. Cha robh e furasda, agus cha robh e luath. Ach bho cànan cadalch gu cànan beò is làidir, bha e faisg air leth-cheud bliadhna.
Chan eil e cho doirbh a toirt tuaiream air an seagh agam a-nis. Chan eil e rud eu-comasach airson aon duine atharrachadh mòr a dèanamh air sgàth cànan an sluagh aca. Ma thogras tu Gàidhlig ag ionnsachadh, bruidhinn tòrr Gàidhlig a-rèist, ged a tha do Ghàidhlig dona. Ma thogras tu adhbhar na Gàidhlig a’ cuir air adhart, ‘s dòcha gu bheil feumaidh tu a bhith beagan eudmhorach--mar Ben-Yehuda, Mac an-t-Iùdhach!.
posted by Eòsaph | 9:43 PM
20 Comments:
Tha, neo bha, am Faclair sin agamsa! Ach tha an aibidil aig Eabhra fada ro dhuilich, tha na litrichean coltach ri cheile!
Och, chan eil! :) Chan eil e cho duillich na Sineach!!
Co-dhiu, ma thogras tu, is aithne dhomh a' cuideachadh thu leis an Eabhra. 'Se canan gle loidigeach a' th'ann!
hmmm... mura bhithinn dìreach air sanskrit a thoiseachadh aig an oilthigh, bu toigh leam eabhra ionnsachadh a-nis gu dearbh! ;)
ach tha mi ag aontachadh le gath clag, tha cànanan le aibidil eile gu math doirbh an toiseach. tha faclan sgrìobhte gu math cudthromach dhomh-sa nuair a tha mi a' toiseachadh cànan ùr. do cuid dhaoine eile tha e ceart gu leòr na faclan a chluinntinn agus a ràdh, ach feumaidh mise am faicinn. agus mar sin tha e nas doirbhe ma tha agam ri aibidil ùr ionnsachadh an toiseach.
mona
A, tha mi gad tuigsinn. 'Se cudromach dhomhsa a' cluinntinn agus a radh, ach chan eil am faicinn. Mar sin saoil mi chan eil an Eabhra doirbh. Tha sin gu math innteannach.
Ach co-dhiu, Mona agus Gath Clag, cum oirbh leis an aibidil Eabhra, (le "flashcards"?) agus as deidh sin faodaidh sibh a' faicinn chan eil e canan cho doirbh -- tha an gramar nas furasda na gramar Gaidhlig, 'se mo bheachdsa co-dhiu! Agus 'se canan alain fhein a tha ann.
Sialom Aileacham!
E
Deagh bhlog a th'agad Eosaiph - 's math fhaicinn Iudhach eile aig a bheil Gaidhlig! Chan eil Eabhra agam idir ach tha beagan Iodais (Yiddish) agam, 's mar sin bha agam ri ionnsachadh an aibidil Eabhrach. Bha e a' coimhead gu math doirbh an toiseach ach thainig e gu luath.
aww, inntinneach, bha iodais aig feadhainn anns an teaghlach agam air taobh sinnsearen mo mhàthar. chuala mi an cànan sin uaireannan nuair a bha mi beag, ach chan eil mòran chuimhne agam air a-nis. chan eil fhios agam a bheil mòran dhaoine a chleachdadh fhathast an-seo anns a' ghearmailt.
Seonachan said...
Deagh bhlog a th'agad Eosaiph....
Tapadh leat a Sheonachan, 's aithne sinn a deanamh comunn beag airson luchd-ionnsachaigh Gaidhlig a tha Iudhach!! :-)
mona said...
aww, inntinneach, bha Iodais aig feadhainn anns an teaghlach agam...
A Mhona, a bheil e furasda dhutsa a' tuigsinn Iodais, o chionn tha e coltas ri Gearmailteach? Tha mi a smaoineachadh gu bheil Iodais seorsa "Middle High German", nach eil?
tha, tha e coltach ri gearmailtis... ach leis an fhirinn, chan eil mòran chuimhne agam air a' chànan sin, agus chan eil mòran a dh' fhios agam mu dheidhinn. tha mi a' smaoineachadh gur e seòrsa measgachadh a th' ann, le "influences" bho gearmailtis, eabhra, agus eile... rud eile a tha inntinneach, tha mòran fhaclan anns a' ghearmailtis "colloquial" à iodais agus eabhra, ach chan eil fhios aig mòran dhaoine idir.
Tha, tha e a cleachdadh faclan Eabhra agus cananan eile cuideachd. Mar eisiemplir, am facal "meshuginer" no "meshuga", 'se facal Eabhra a th'ann, "crazy" a ciallachadh.
hehe, agus sin eisimpleir math airson facal a tha mòran ghearmailtich a' cleachdadh cuideachd... "meschugge" airson "craicte, gòrach, troimhe-chèile" etc. - gun fhios, is dòcha, cò às a thàinig e.
còmhradh inntinneach an-seo! :D
mona
Tha mo bhean as a Ghearmailt, agus thuirt i rium gum biodh a mathair a' cleachdadh "shiksa" airson "te ghorach", gun fhios gur e shiksa a th'innte!
hehe, "schickse", seadh... facal eile, ach cha chuala mi e sin cho tric bho ghearmailtich...
faclan a chluinnear gu tric anns a' ghearmailtis an-diugh: "schlamassel", "tacheles", "zocken", "stuss", "pleite", ...
mona
"Schickse" - bho Eabhra, chan eil mi cinnteach de am facal, ach tha e a ciallachadh "disgrace" (Gaidhlig?).
"Tachles" - tha sin facal gle mhath, is truagh nach robh sinn a' deanamh e ann am Beurla. 'Se facal Eabhra cuideachd a tha ann, bho "tachlit" tha mi a' smaoineachadh, "practical" tha e a ciallachadh.
"Schlamazzel" - Saoil mi nach eil e facal Eabhra.
"zocken", "stuss", "pleite" -- chan eil mi eolach air idir! Is docha nach eil iad bho Eabhra ach bho sean Gearmailteach.
oh uill, tha na leabhraichean ag ràdh gu bheil iad bho iodais co-dhiù. is dòcha nach eil iad bho eabhra, ach tobar eile, ruisis no pòilis, mar eisimpleir. chan e faclan seann ghearmailtis a th' annta.
mona
Tha am facal "shlimazl" a tighinn bho'n Iodais/Gearmailtis "shlim/schlimm" (dona) agus am facal Eabhra "mazel" (fortan), tha mi 'creidsinn. Tha iad ag radh gur e seo an eadar-dhealachadh eadar shlemiel agus shlimazl: bidh shlemiel a doirteadh a' bhroit - direach air ceann shlimazl!
Tha. 'S dòcha gu bheil iad bho Ruisis, Poilis, Ukrais, Litiuach, Latmhiach... ! :)
Bidh an Iùdhaich a gabhail rudeigin bho cultur is cànan do gach àite bha e a fuireach air. Ma bhios sinn aig an Alba bha sinn a’ cleachdadh beagan Gàidhlig ann an Iodais againn cuideachd!
Tha mi ‘n dòchas gun chi sibh am post ùr air a’ bhlog mu dheidhinn Gàidhlig agus Eabhra! :)
Seonachan said...
Tha am facal "shlimazl" a tighinn bho'n Iodais/Gearmailtis "shlim/schlimm" (dona) agus am facal Eabhra "mazel" (fortan)
Tha sin loidigach. 'Se "mazel" facal Iodais, bho'n Eabhra "mazal".
Tha e innteannach cuideachd co mheud faclan a tha ann an Iodais airson "duine gorach"!
Eabhra = a Hebrew
Eabhrais = Hebrew, the Hebrew tongue
feuch
http://www.smo.uhi.ac.uk/~sm042430/Eabhrais.htm
O, tapadh leat!
Eosaph
Post a Comment
Links to this post:
Create a Link
<< Home